Confundir la fecha de caducidad y la de consumo preferente es algo muy habitual, pero hay una gran diferencia entre ambas.¿Sabes cuál es? La clave está en cómo puede afectar su consumo a la salud.

Oro har, elikagai baten ontzian data igarota ikusten dugunean, jende askok pentsatzen du: “Ai ama, hau kadukatuta dago… Ezin dut jan.” Baina garrantzitsua da jakitea data hori elikagaiaren iraungitze-data den ala kontsumo hobetsiaren data.

• Iraungitze-data: Behin iraungitze-data igarota, ez da elikagaia jan behar, osasunerako arriskutsua izan daitekeelako. Oro har, produktu freskoek, hau da, azkarrago hondatzen direnek (adibidez, haragia, arraina...), iraungitze-data izaten dute eta ez da segurua data hori igaro ondoren kontsumitzea.

• Kontsumo gomendatutako data: Data honek produktuaren propietateak (ireki gabe eta kontserbazio baldintza egokietan) mantentzen dituen epea adierazten du. Data hori igarota, elikagaiaren kalitatea gutxitu daiteke, baina ez du osasunerako arriskurik suposatzen. Ur gutxi duten elikagaietan erabiltzen da (olioa, lekaleak, pasta lehorra…), deshidratatuetan, esterilizatuetan eta arrautzetan, besteak beste.

Noski, bi datek elikagai ireki gabe eta behar bezala kontserbatuta dagoenean egiten dute erreferentzia. Behin irekita, baldintzak aldatu daitezke (ontzi askotan adierazten da nola gorde elikagaiak behin irekita).

Kontserbak iraungitzen al dira?

Kontserbek kontsumo gomendatutako data dute, ez iraungitze-data. Esaterako, gure arrain-kontserbetan “Kontsumitu gomendatutako data baino lehen” mezua ikusiko duzu. Kontserben ezaugarria den esterilizazio-tratamendu termikoak elikagaiak higiene-berme osoz ekoiztea ahalbidetzen du, eta gainera, balio nutritibo handia mantentzen dute. Honi esker, jatorrian oso ustelkorra den elikagaia, hala nola arraina, urte osoan zehar eta edozein kokapen geografikotan kontsumitu ahal da.

Adibidez, gure ipar-hegaluze kontserben kontsumo gomendatutako data, fabrikazioaren ondorengo 5 urte ingurukoa izaten da. Gomendatzen dugu epe horretan kontsumitzea kalitate eta propietate nutritibo guztiak bermatzeko, baina ontzian adierazitako data pasata ere, ez luke osasunerako arriskurik ekarriko (betiere muturretan ez bagabiltza, noski).

Kontserbak vs Erdi-kontserbak

Jakina denez, gure Kantabriako antxoak erdi-kontserba bat dira eta hotzean gorde behar dira. Zein da kontserbazioaren aldetik duten desberdintasuna?

Para que una conserva sea conserva, tiene que tener un cierre hermético y pasar por el proceso de esterilización, donde se pone el producto a una temperatura alta durante un tiempo establecido. Pero la anchoa, nuestra querida “engraulis encrasicolus”, no puede soportar esa temperatura, se destruiría, por lo que no pasa por el proceso de esterilización. Esta es la razón por la que no es una conserva, sino una semiconserva. Y su periodo de consumo preferente es mucho más corto (unos 8 meses, siempre que se guarden en frío).

Erdi-kontserbako antxoa lata barruan heltzen da eta heldutasun hori moteldu egiten da hotzean gordetzean (4-8º artean). Freskoki prestatuak, antxoa fileteek haragi oso biguna eta zapore arinagoa dute. Aldiz, hilabeteak pasatzen doazen heinean, antxoa heldu egiten da eta fileteak bigunagoak bihurtzen dira, zaporea intentsuagoa eta gatzatsuagoa izanik. Daukazue aukeratu nahi duzuenaren arabera, hurbilago edo urrunago dagoen data duten antxoak.

Boquerón-aren kasuan, arrain bera da, baina salaketa prozesutik ez da pasatu eta horrek heldutasun prozesua azkarragoa bihurtzen du. Salaziorako antxoak kontsumo lehentasuneko epea du gutxi gorabehera 8 hilabete, eta boquerón-ari 3 hilabete inguru iraun dezake.